right|thumb|240px|De nordlige uto-aztekiske språkas utbredelse i dag right|thumb|240px|De sørlige uto-aztekiske språkas utbredelse i dag Uto-aztekiske språk er en amerikansk indiansk språkfamilie. Den er en av de største (både i geografisk utbredelse og antall språk) språkfamiliene i Amerika. Språk i denne familien finner man fra Great Basin i det vestlige USA (Oregon, Idaho, Utah, California, Nevada, Arizona) og ned til Mexico. Delstaten Utah har fått navnet sitt fra det uto-aztekiske ute-folket. Klassisk nahuatl, som var aztekernes språk, og dets moderne etterkommere er uto-aztekiske språk.
Klassifisering De uto-aztekiske språka deles vanligvis inn i to hovedgrupper: nordlige og sørlige. Denne inndelinga er ikke akseptert av alle lingvister; noen regner enten fra sju til ni hovedgrupper, mens andre deler inn den nordlige gruppa i fire uavhengige grupper, noe som sammen med den sørlige gir fem hovedgrupper.
I tillegg til språka i lista, er det flere titalls utdødde uto-aztekiske språk med liten eller ingen dokumentasjon.Campbell 1997
Nordlig uto-aztekisk HopiBenjamin Lee Whorf. 1946. "The Hopi Language, Toreva Dialect," Linguistic Structures of Native America. Ed. Cornelius Osgood. Viking Fund Publications in Anthropology 6. New York: Wenner-Gren Foundation. Pages 158-183.LaVerne Masayesva Jeanne. 1978. "Aspects of Hopi grammar," Massachusetts Institute of Technology PhD dissertation.Hopi Dictionary Project. 1998. Hopi Dictionary: Hopìikwa Lavàytutuveni: A Hopi-English Dictionary of the Third Mesa Dialect With an English-Hopi Finder List and a Sketch of Hopi Grammar. Tucson: University of Arizona Press.
TübatulabalC.F. Voegelin. 1935. Tübatulabal Grammar. University of California Publications in American Archaeology and Ethnology 34/2. Berkeley: University of California Press.C.F. Voegelin. 1958. "Working Dictionary of Tubatulabal," International Journal of American Linguistics 24:221-228.
Numiske språkDavid Iannucci. 1972. "Numic historical phonology," Cornell University PhD dissertation.Michael Nichols. 1973. "Northern Paiute historical grammar," University of California, Berkeley PhD dissertationWick R. Miller. 1986. "Numic Languages," Handbook of North American Indians, Volume 11, Great Basin. Ed. by Warren L. d’Azevedo. Washington: Smithsonian Institution. Pages 98-106. Sentrale numiske språk ComancheLila Wistrand Robinson & James Armagost. 1990. Comanche Dictionary and Grammar. Summer Institute of Linguistics and The University of Texas at Arlington Publications in Linguistics Publication 92. Dallas, Texas: The Summer Institute of Linguistics and The University of Texas at Arlington.Jean O. Charney. 1993. A Grammar of Comanche. Studies in the Anthropology of North American Indians. Lincoln, Nebraska: University of Nebraska Press. Timbisha (et dialektkontinuum med hovedvariantene vestlig, sentralJon P. Dayley. 1989. Tümpisa (Panamint) Shoshone Grammar. University of California Publications in Linguistics Volume 115. Berkeley, California: University of California Press.Jon P. Dayley. 1989. Tümpisa (Panamint) Shoshone Dictionary. University of California Publications in Linguistics Volume 116. Berkeley, California: University of California Press. og østligJohn E. McLaughlin. 2006. Timbisha (Panamint). Languages of the World/Materials 453. Muenchen: LINCOM Europa.) Shoshone (et dialektkontinuum med hovedvariantene vestligRichley H. Crapo. 1976. Big Smokey Valley Shoshoni. Desert Research Institute Publications in the Social Sciences 10. Reno: University of Nevada Press.Beverly Crum & Jon Dayley. 1993. Western Shoshoni Grammar. Boise State University Occasional Papers and Monographs in Cultural Anthropology and Linguistics Volume No. 1. Boise, Idaho: Department of Anthropology, Boise State University., gosiutiskWick R. Miller. 1972. Newe Natekwinappeh: Shoshoni Stories and Dictionary. University of Utah Anthropological Papers 94. Salt Lake City: University of Utah Press.Wick R. Miller. 1996. "Sketch of Shoshone, a Uto-Aztecan Language," Handbook of North American Indians, Volume 17, Languages. Ed. Ives Goddard. Washington, D.C.: Smithsonian Institution. Pages 693-720., nordligDrusilla Gould & Christopher Loether. 2002. An Introduction to the Shoshoni Language: Dammen Daigwape. Salt Lake City, Utah: The University of Utah Press., og østligD.B. Shimkin. 1949. "Shoshone, I: Linguistic Sketch and Text," International Journal of American Linguistics 15:175-188.D. B. Shimkin. 1949. "Shoshone II: Morpheme List," International Journal of American Linguistics 15.203-212.Malinda Tidzump. 1970. Shoshone Thesaurus. Grand Forks, North Dakota.) Sørlige numiske språk KawaiisuMaurice L. Zigmond, Curtis G. Booth, & Pamela Munro. 1991. Kawaiisu, A Grammar and Dictionary with Texts. Ed. Pamela Munro. University of California Publications in Linguistics Volume 119. Berkeley, California: University of California Press. Coloradoelva (et dialektkontinuum med hovedvariantene chemehueviMargaret L. Press. 1979. Chemehuevi, A Grammar and Lexicon. University of California Publications in Linguistics Volume 92. Berkeley, California. University of California Press.Laird, Carobeth. 1976. The Chemehuevis. Malki Museum Press, Banning, California., sørlig paiuteEdward Sapir. 1930. Southern Paiute, a Shoshonean Language. Reprinted in 1992 in: The Collected Works of Edward Sapir, X, Southern Paiute and Ute Linguistics and Ethnography. Ed. William Bright. Berlin: Mouton deGruyter.Edward Sapir. 1931. Southern Paiute Dictionary. Reprinted in 1992 in: The Collected Works of Edward Sapir, X, Southern Paiute and Ute Linguistics and Ethnography. Ed. William Bright. Berlin: Mouton deGruyter.Pamela A. Bunte. 1979. "Problems in Southern Paiute Syntax and Semantics," Indiana University Ph.D. dissertation., og uteTalmy Givón. 1980. Ute Reference Grammar. 1st edition. Ignacio, Colorado: Ute Press.Jean O. Charney. 1996. A Dictionary of the Southern Ute Language. Ignacio, Colorado: Ute Press.) Vestlige numiske språk Mono (to hoveddialekter: østligSidney M. Lamb. 1957. "Mono Grammar," University of California, Berkeley Ph.D. dissertation.Rosalie Bethel, Paul V. Kroskrity, Christopher Loether, & Gregory A. Reinhardt. 1993. A Dictionary of Western Mono. 2nd edition. og vestligEvan J. Norris. 1986. "A Grammar Sketch and Comparative Study of Eastern Mono," University of California, San Diego Ph.D. dissertation.) Nordlig paiute (et dialektkontinuum med hovedvariantene sørlig NevadaAnonymous. 1987. Yerington Paiute Grammar. Anchorage, Alaska: Bilingual Education Services.Arie Poldevaart. 1987. Paiute-English English-Paiute Dictionary. Yerington, Nevada: Yerington Paiute Tribe., nordlig NevadaAllen Snapp, John Anderson, & Joy Anderson. 1982. "Northern Paiute," Studies in Uto-Aztecan Grammar, Volume 3, Uto-Aztecan Grammatical Sketches. Ed. Ronald W. Langacker. Summer Institute of Linguistics Publications in Linguistics Publication Number 57, Volume III. Dallas, Texas: Summer Institute of Linguistics and The University of Texas at Arlington. Pages 1-92., OregonTimothy John Thornes. 2003. "A Northern Paiute Grammar with Texts," University of Oregon Ph.D. dissertation., og BannockSven Liljeblad. 1966-1967. "Northern Paiute Lessons," manuscript.Sven Liljeblad. 1950. "Bannack I: Phonemes," International Journal of American Linguistics 16:126-131) Takisk Serrano-gabrielino Serransk SerranoKenneth C. Hill. 1967. "A Grammar of the Serrano Language," University of California, Los Angeles PhD dissertation. Kitanemuk †Alice J. Anderton. 1988. "The Language of the Kitanemuks of California," University of California, Los Angeles PhD dissertation. Gabrielino-fernandeño † Cupansk Cahuilla-cupeño CahuillaHansjakob Seiler. 1977. Cahuilla Grammar. Banning, California: Malki Museum Press.Hansjakob Seiler and Kojiro Hioki. 1979. Cahuilla Dictionary. Banning, California: Malki Museum Press. CupeñoJane H. Hill & Rosinda Nolasquez. 1973. Mulu'wetam, the First People: Cupeno Oral History and Language. Banning, California: Malki Museum Press.Jane H. Hill. 2005. A Grammar of Cupeño. University of California Publications in Linguistics. Berkeley: University of California Press. Luiseño-juaneñoDe fleste regner Juaneño (nå utdødd) som en dialekt av Luiseño, men Mithun (1999:539) regna det som et eget språk.Alfred L. Kroeber & George William Grace. 1960. The Sparkman Grammar of Luiseño. University of California Publications in Linguistics 16. Berkeley: The University of California Press.William Bright. 1968. A Luiseno Dictionary. University of California Publications in Linguistics 51. Berkeley: University of California Press.Villiana Hyde. 1971. An Introduction to the Luiseño Language. Banning, California: Malki Museum Press.Eric Bryant Elliott. 1999. "Dictionary of Rincon Luiseno," University of California, San Diego PhD dissertation.
Sørlig uto-aztekisk Pimansk (tepiman) Pima-papagoOfelia Zepeda. 1983 . A Tohono O'odham Grammar. Tucson, Arizona: The University of Arizona Press.Dean Saxton, Lucile Saxton, & Susie Enos. 1998. Dictionary: Tohono O'Odham/Pima to English, English to Tohono O'Odham/Pima. 2nd edition. Tucson, Arizona: University of Arizona Press. (øvre pimansk) Pima bajoRoberto Escalante H. & Zarina Estrada Fernandez. 1993. Textos y gramatica del pima bajo. Sonora: Departamento de Letra y Linguistica, Universidad de Mexico. (nedre pimansk) Tepehuanske språk (nordligBurton W. Bascom. 1982. "Northern Tepehuan," Studies in Uto-Aztecan Grammar, Volume 3, Uto-Aztecan Grammatical Sketches. Ed. by Ronald W. Langacker. Dallas: Summer Institute of Linguistics and the University of Texas at Arlington. Pages 267-393. og sørligT. Willett. 1991. A reference grammar of southeastern Tepehuan. Dallas: Summer Institute of Linguistics and University of Texas at Arlington.) TepecanskJ. Alden Mason. 1916. "Tepecano, A Piman language of western Mexico," Annals of the New York Academy of Science 25:309-416. † Taracahitisk Tarahumaransk TarahumaraDonald H. Burgess. 1984. "Western Tarahumara," Studies in Uto-Aztecan grammar 4: Southern Uto-Aztecan grammatical sketches. Ed. Ronald W. Langacker. Summer Institute of Linguistics Publications in Linguistics 56. Dallas: Summer Institute of Linguistics and the University of Texas at Arlington. Pages 1-149. GuarijíoWick R. Miller. 1996. La lengua guarijio: gramatica, vocabulario y textos. Mexico City: Instituto de Investigaciones Antropologicas, UNAM. (varihio) TubarAndrés Lionnet. 1978. El idioma tubar y los tubares. Segun documentos ineditos de C. S. Lumholtz y C. V. Hartman. Mexico, D. F: Universidad Iberoamericana. † CahitaAndrés Lionnet. 1978. Elementos de la lengua cahita (yaqui-mayo). México: Universidad Nacional Autónoma de México. (yaquiJohn M. Dedrick & Eugene H. Casad, ed. 1999. Yaqui Language Structures. Tucson: University of Arizona Press.David L. Shaul. 1999. Yoeme-English English-Yoeme Standard Dictionary. New York: Hippocrene Books., mayoHoward Collard & E. Collard. 1962. Vocabulario Mayo. Vocabularios Indígenas No. 6. México: ILV.Jeff Burnham. 1984. Una gramática de la Lengua Mayo. Hermosillo, Sonora: Universidad de Sonora. og cahita) Opatansk OpataNatal Lombardo. 1702. Arte de la Lengua Teguima vulgarmente llamada Opata. Mexico: Miguel de Ribera. † EudeveAndrés Lionnet. 1986. El eudeve, un idioma extinto de Sonora (Study based on materials of J. Johnson, Loaysa, Bartlett, and Smith). Mexico: Instituto de Investigaciones Antropologicas, Universidad Nacional Autonoma de Mexico.David L. Shaul. 1991. "Eudeve morphosyntax: an overview," International Journal of American Linguistics 57:70-107. †? (heve, dohema) Corachol-aztekisk Cora-huichol CoraEugene H. Casad. 1984. "Cora," Studies in Uto-Aztecan grammar 4: Southern Uto-Aztecan grammatical sketches. Ed. Ronald W. Langacker. Summer Institute of Linguistics Publications in Linguistics 56. Dallas: Summer Institute of Linguistics and the University of Texas at Arlington. Pages 153-149.